Renaissance van een uniek meesterwerk

Vanaf 12 december kan u de restauratiewerken in het Museum van de Stad Brussel live volgen. Een uniek en uitzonderlijk meesterwerk, het karton voor het wandtapijt ‘Marteldood van Paulus’ van de Vlaamse schilder Pieter Coecke, wordt in zijn volle glorie hersteld. Tegelijk met dit werk van lange adem, dat in april 2017 moet klaar zijn, wordt een nieuwe tentoonstelling geopend.

Het werk van Pieter Coecke uit de collecties van het Museum van de Stad Brussel dateert uit de 16de eeuw. In die periode stond Brussel bekend om de productie van wandtapijten. Die werden vervaardigd op basis van ‘kartons’, die de wevers als model gebruikten. De ‘Marteldood van Paulus’ is het laatste uit een cyclus rond de geschiedenis van Paulus. Alle andere, met uitzondering van enkele fragmenten, gingen verloren. Het karton is van onschatbare waarde. Het is zeer uitzonderlijk dat het Museum van de Stad Brussel een tapijt van Albert Auwercx uit 1678 in zijn bezit heeft die rechtstreeks op basis van het karton te werk ging. Het gaat om een opmerkelijk geheel.

Pieter Coecke (1502-1550) uit Aalst was een van de belangrijkste schilders van zijn tijd. Hij was schilder van Karel V en zijn zus Maria van Hongarije. Tijdens zijn leven genoot hij erkenning als universeel kunstenaar en productief uitvinder. Het Metropolitan Museum of Art (New York) wijdde in 2014 een tentoonstelling aan hem: ‘Grand Design: Pieter Coecke van Aelst and Renaissance Tapestry‘. Naar aanleiding daarvan, diende het MET een aanvraag in tot de ontlening van het indrukwekkende karton. Dat had echter zwaar te lijden onder de tand des tijds, was vervaagd en gebarsten en kon in die staat onmogelijk worden vervoerd. Zich bewust van de uitzonderlijke waarde van dit werk, zette het Museum van de Stad Brussel een fondsenwervingscampagne op. Met het oog op een grondige restauratie, ging het aankloppen bij het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium (KIK). In 2012 en 2013 liepen voorstudies.

Op 9 november van dit jaar kon de restauratie echt van start gaan. In een eerste fase werd het karton van 3,40 x 3,82 m losgemaakt en voorbereid voor restauratie. Daarna werd het opgerold en op een speciale cilinder naar de tweede verdieping van het Broodhuis gebracht. Onder het neogotische dakgebinte van het museum werd voor de gelegenheid een heus atelier ingericht met een werkblad op maat en glazen wanden. Dankzij die uitzonderlijke installatie, zal het publiek de restauratie live kunnen volgen en inzicht krijgen in het verloop ervan en de daaraan verbonden uitdagingen. Een team van tien Belgische en Franse restaurateurs zal in de komende 18 maanden (tot april 2017) aan de slag gaan onder leiding van Hélène Bartelloni. Als deskundige in de restauratie van kartons, werd zij o.a. door het Louvre ingehuurd.

Naast de conservatie, zal de restauratie bijdragen tot een uitdieping van de kennis rond het karton: een nauwkeurige datering, een beter begrip van het artistiek scheppingsproces en het gebruik doorheen de tijd. Een internationaal comité moet de werken oriënteren en de restauratie omkaderen. In dat comité zetelen onder meer vakmensen van het Victoria and Albert Museum in Londen, het Metropolitan Museum of Art in New York, Het Louvre, de Koninklijke Bibliotheek van België, het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium en het Eeuwfeestmuseum.

Als toelichting bij de werken loopt gelijktijdig een tentoonstelling met Cécilia Paredes als curator. Die nodigt bezoekers uit voor een ontdekkingstocht doorheen het artistieke en historische universum van dit uitzonderlijk werk: Renaissance van een uniek meesterwerk: Pieter Coeckes karton voor een wandtapijt, vanaf 12 december tot het einde van de restauratie. Als een reusachtig fresco op papier straalt het karton de levenslust en de bekommernissen uit van een tijdperk in volle verandering: de Renaissance.

Het project (restauratie en tentoonstelling) zal zowat 600.000 euro kosten. Het wordt mogelijk gemaakt dankzij de eigen investering van de Stad Brussel en talloze sponsors, onder wie de Koning Boudewijnstichting. Het zal de collecties van de Stad Brussel valoriseren en het publiek bewust maken van het schitterende erfgoed.

Van dinsdag tot zondag
Van 10 tot 17 uur, donderdag tot 20 uur.
Gesloten op maandag en op feestdagen
€ 8 of met karting

Museum van de Stad Brussel
Grote Markt
1000 Brussel
Meer info

 

Gerelateerde Artikels