Finis Terrae, een roman over Brussel

6_FINIS TERRAEOm zijn moeder na haar executie, 18 jaar eerder, op een waardige manier te eren, start Jérôme de Meester in 1615 met de aanleg van een straat en de bouw van zijn huis. Als anabaptiste in volle contrareformatie wordt zijn moeder verraden en levend begraven op een braakliggend terrein tussen twee stadsdelen in. Jérôme groeit op bij een rijke burger, waarna hij als volwassene het bewuste terrein opkoopt en de onbewoonbare Brusselse buurt naast de verontreinigde Zenne aantrekkelijk wil maken voor de burgerij, voor wie in de bovenstad geen plaats meer is. Voor de bouw van zijn eigen woning koopt Jérôme voor een flinke smak geld het perceel waar zijn moeder begraven ligt, over van de man die hij van het verraad verdenkt. In ruil voor zijn gul aanbod stelt Jérôme echter twee eisen aan de verkoper (een oude schoenmaker die door zijn verraderlijke godsdienstijver een baantje als koster wist te bemachtigen in de Sint-Niklaaskerk): hij zou met zijn dochter trouwen en met haar samenwonen in het huis dat de allerminst goedheilige man voor hen zou optrekken. De koster gaat maar al te gretig op het bijzonder lucratieve voorstel in, want in één klap is hij van zijn miserabele eigendom én zijn dochter verlost.

Deze gebeurtenissen liggen aan de basis van een prachtige roman, waarin Nathalie Stalmans het verhaal vertelt van Jérôme, van diens huis en van de bewoners ervan tussen het begin van de 17e en het begin van de 18e eeuw. De dubbelwoning wordt bewoond door De Meester, zijn vrouw en hun kinderen, maar ook door een lakenhandelaar en diens kroost. Al snel blijkt de handelaar echter de échte verrader te zijn … Zo leven ‘slachtoffers’ en ‘beulen’ zonder het te weten samen in dit vreemde grafmonument. De ‘beulen’ gaan generaties lang gebukt onder een verschrikkelijke vloek.  Antigone en de Atreïden onder één dak …

De straat uit het boek, de Nieuwe Onze-Lieve-Vrouwestraat tussen de omwalling langs de Wolvengracht en de Lakense Poort, die splitst ter hoogte van de Finisterraekerk (Finis Terrae), is de huidige Nieuwstraat. En het huis staat er vandaag nog, als laatste getuige van dit lugubere stadsverhaal.

Op basis van historische bronnen (Jérôme De Meester heeft echt bestaan), schetst Nathalie Stalmans een fascinerend beeld van het Brussel van de 17e eeuw. In het verhaal duiken aartshertog Albert en diens vrouw Isabelle op, maken Jan Breughel, David Teniers en de Spaanse gouverneurs hun opwachting, komen zowel nederige als corrupte magistraten aan bod, lopen we decanen en raadsheren tegen het lijf en ontmoeten we lakenhandelaars die worstelen met de industriële vooruitgang en tal van andere personages, waaronder herbergiers, reizigers, pelgrims, smokkelaars en acteurs … een waarheidsgetrouwe reis terug in de tijd. Er schuilt bovendien heel wat wijsheid in de roman, zij het niet opdringerig, maar eerder bevrijdend. Het verhaal wijst ons op de complexiteit van de geschiedenis.

Nathalie Stalmans laat ons als doctor in de Geschiedenis vakkundig kennismaken met het verleden van Brussel. In het boek staan drie kaarten, een chronologisch overzicht en enkele verwijzingen die de lezer wegwijs maken in het Brussel van de 17e eeuw. Het literaire talent van de schrijfster zorgt voor de rest en dompelt ons onder in het verhaal.

Al wie van Brussel of van literatuur houdt, komt met dit boek zeker aan zijn trekken. Wij lieten ons alvast verleiden door het project en het verhaal, en geven dan ook graag het woord aan deze jonge Brusselse schrijfster die overigens niet aan haar proefstuk toe is.  Nathalie Stalmans geeft op 7 december signeersessies in het Broodhuis en rondleidingen in het Museum. Ideaal als inleiding of afsluiter van haar fascinerende boek.

 

7/12

om 13.00, 14.30 en 16.00 u: ontmoeting en signeersessie met de auteur na elke rondleiding.

Gratis toegang

 

Museum van de Stad Brussel

Grote Markt, 1000 Brussel

Meer info

 

 

Gerelateerde Artikels