Brussel maakt haar culturele balans op

In 2012 werden de krijtlijnen van het cultuurbeleid van de stad Brussel voor deze legislatuur opgesteld. Toegankelijkheid, decentralisatie, publiekswerking, steun aan culturele actoren en steun aan de artistieke creatie en tewerkstelling waren de sleutelwoorden van een beleid dat zich richtte op de Brusselaars. Sinds 2014 presenteren we u langs deze weg de grote lijnen en projecten van dit beleid. Vandaag, aan het einde van deze 6 jaar, kan het schepenambt voor Cultuur een positieve balans opmaken. Daarvan getuigen een steeds intensere culturele activiteit en aanwezigheid in alle wijken.

Onder impuls van het schepenambt voor Cultuur, koos de stad Brussel er bewust voor om cultuur tot een van haar grote prioriteiten te maken. Zo ging Brussel in tegen de heersende tendens op andere beleidsniveaus en in andere grote steden. Brussel, van nature veelzijdig en gastvrij, is meer dan ooit een stad van culturen. Om met de steun van de dienst cultuur een kwalitatief hoogstaand, open en dynamisch beleid uit te werken dat spoort met de werkelijke situatie op het terrein, werden vijf doelstellingen gekozen. We lijsten die hieronder op en geven enkele specifieke voorbeelden.

Vijf doelstellingen
  1. Toegankelijkheid tot cultuur voor iedereen, met name door de toename van het aanbod aan gratis of goedkope evenementen, zowel binnen als buiten (straten, pleinen, parken, …).
  2. Decentralisatie, opdat cultuur aanwezig zou zijn in alle wijken van de stad en niet alleen in het stadscentrum.
  3. Publiekswerking (binnen instellingen en omtrent evenementen) zodat iedereen ten volle kan genieten van de heilzame werking van cultuur.
  4. Steun aan culturele organisatoren, want zij kennen de culturele wereld het beste en programmeren de kunstenaars.
  5. Steun aan de artistieke creatie en tewerkstelling, zodat kunstenaars kunnen leven van hun kunst.
Een budget dat met 30% werd verhoogd

Aan de eindmeet is de balans veelvormig en strookt die met elk van deze doelstellingen. Het cultuurbudget bleef van jaar tot jaar stijgen, en evolueerde van 7,5 miljoen euro in 2012 naar 9,7 miljoen euro, louter wat de subsidies betreft – een stijging met 30 % ! – zonder de subsidies ten bedrage van 3 tot 5 miljoen euro mee te tellen die jaarlijks naargelang de noden werden toegekend voor infrastructuur.

Nieuwe culturele locaties

Zes nieuwe culturele locaties openden in verschillende wijken hun deuren: het nieuwe museum GardeRobe MannekenPis als onderdeel van het grotere project voor de nieuwe opstelling van de collecties van de Musea van de stad Brussel, de tentoonstellingsruimte voor jong talent van de CENTRALE onder de naam CENTRALE.lab, de Vaux-Hall in het Park van Brussel, het poppentheater Les Cœurs de Bois, het Oud Station van Laken en het Cultureel Centrum van Neder-Over-Heembeek.

Cultureel Centrum Neder-Over-Heembeek

Bovendien werd het Museum voor het Kostuum en de Kant herdoopt tot Mode & Kant Museum; het kreeg een nieuwe zaal gewijd aan de kant en een opfrissing van haar zaal die focust op opkomend talent, de Textile Box. Dit alles getuigt van het streven om de identiteit van dit museum als referentiepunt voor mode in Brussel te herbevestigen.

Het Riolenmuseum opende opnieuw zijn deuren na een lange periode van sluiting en werd door de dienst cultuur overgenomen van het departement wegeniswerken. Dit veeleer wetenschappelijke museum maakt sedertdien ook plaats voor hedendaagse installatiekunst en performances.

Het schepenambt voor Cultuur steunde ook de opening van het MAD, een promotiekanaal voor mode en design, en de opening van het ADAM, het nieuwe Brusselse designmuseum met zijn ruimte voor publiekswerkingsactiviteiten, de Plasticotek.

Vaux-Hall Summer

En dat is nog niet alles. De stad Brussel besloot ook om de voormalige Vanderborghtgebouwen aan cultuur te wijden (tijdelijke invullingen in aanloop naar de definitieve culturele bestemming). Deze plek zette zich duidelijk op de kaart met grootse tentoonstellingsprojecten zoals de New Yorkse kunstbeurs The Independent. Maar ook met het populaire evenement Carte de Visite, waarbij honderden Brusselse kunstenaars, zowel professionelen als amateurs, een weekend lang gratis kunnen tentoonstellen. Het schepenambt startte ook met de inrichting van het Patriciërshuis als toekomstig Museum voor Decoratieve Kunsten en Hedendaagse Kunst in 2019.

Blijvende investering in bestaande locaties

Naast het bovengenoemde werden belangrijke investeringen gedaan in de vernieuwing van de infrastructuur en uitrusting van twintig bestaande culturele locaties (renovatie van het cultureel centrum Bruegel, nieuwe tribunes in Les Brigittines en La Montagne Magique, renovatie van de KVS …). Het schepenambt ondersteunde ook het Huis van de Creatie in zijn dossieraanvraag om door de Federatie Wallonië-Brussel erkend te worden als cultuurcentrum categorie A.

Cultureel Centrum Bruegel

Toenemende steun voor Brusselse organisatoren

Meer dan 400 initiatieven van culturele organisatoren werden in 2018 gesteund, tegenover 300 in 2012, en dit op alle artistieke terreinen (literatuur, stadsfotografie, poëzie, vertelkunst, film, performances, folklore, akoesmatische muziek, dans, alternatieve culturen, hedendaagse kunst, urban culture, …). Onder die initiatieven werden fonkelnieuwe Brusselse festivals ondersteund zoals Listen!, de aan elektronische muziek gewijde Brussels Electronic Marathon of het filmfestival BRIFF. Specifieke ondersteuning en begeleiding kwamen er voor alternatieve plekken als Magasin 4 en Recyclart, die beide dreigden te verdwijnen. Ook het ontluikende initiatief in de Horta Galerij (met C12 en C5) werd ondersteund.

Toenemende steun aan – vooral – Brusselse artiesten

Naast de vele ondersteunde evenementen waarbij talloze artiesten optreden, lanceerde het schepenambt voor Cultuur ook meerdere beurzen en prijzen voor artiesten (zoals de prijzen bij de tentoonstelling Carte de Visite of de steunbeurs voor de afwerking van een kortfilm bij het Brussels Short Film Festival). Ook het aantal projectoproepen steeg aanzienlijk, vooral oproepen gericht aan jonge artiesten of ten behoeve van minder bekende disciplines (CENTRALE.lab, Textile Box, Vaux-Hall, PARCOURS Street Art …). Bovendien werden ook creatieopdrachten opgezet (jaarlijkse opdracht voor de compositie van een hedendaags werk voor het festival Music City Hall, opdrachten voor street art …).

Music City Hall

Steeds meer toegankelijke activiteiten

Met de steun van de dienst Cultuur of van Brusselse actoren zorgde het schepenambt voor een toename van het aantal gratis en toegankelijke evenementen dat het hele jaar door op het Brusselse grondgebied wordt georganiseerd: de al eerder vermelde tentoonstelling Carte de Visite, het poppenfestival Insifon in Laken en NOH, het muziekfestival Music City Hall in het stadhuis, het multidisciplinaire festival Vaux-Hall Summer in het Park van Brussel (klassieke muziek, akoesmatische muziek, film, stijldans en gezelschapsspelen), het muziekfestival in openlucht Let it Beach op Brussel Bad, het filmfestival in openlucht L’Heure d’été (in samenwerking met Cinéma Galeries Cinéma) en de vertoning op diezelfde locatie van operacaptaties (in samenwerking met de Munt), de Winter Pop-dorpen (culturele activiteiten en gezinsactiviteiten) in vier buitenwijken tijdens Winterpret en het recente vliegerfestival “Kites vliegen over de Kaaien” in de kanaalzone.

Drie bestaande festivals werden hertekend om hun imago te versterken en meer Brusselaars ervan te laten genieten: het circusfestival HOPLA! dat zich uitbreidde van 2 naar 7 dagen en vanuit het stadscentrum vijf nieuwe wijken inpalmde, het klassieke muziekfestival Classissimo in het Parktheater dat voordien werd geïntegreerd in het BSF en tot slot de nocturne voor hedendaagse kunst NUIT BLANCHE die gewoonlijk in het stadscentrum werd georganiseerd maar nu de wijken introk en de kwaliteit van haar programmering aanscherpte.

HOPLA!

Om de urban art te ondersteunen en de aanwezigheid van kunst op straat te versterken, startte het Schepenambt een Street Art PARCOURS doorheen de hele stad. Meer dan 100 werken werden gerealiseerd in samenwerking met evenzoveel artiesten van binnen en buiten Brussel.

Het schepenambt lanceerde tevens het programma CurioCity om de sector aan te sporen gratis of goedkope weekendactiviteiten voor gezinnen uit te werken, vooral op zondag. Zo zag een twintigtal activiteiten het daglicht (Dimanche à la Maison, Petit gouter de la Poésie …). De gratis tickets die jaarlijks in samenwerking met een tiental theaters aan 65-plussers worden aangeboden, werden door de dienst cultuur overgenomen van de dienst senioren; het aantal tickets steeg van 900 tot 1200, en ook dans en opera werden aan het aanbod toegevoegd.

Daarnaast steeg het aantal participatieve projecten, zoals het Grand BanKet ter gelegenheid van de tiende verjaardag van het kunstcentrum de CENTRALE, wat uitmondde in de installatie van een kunstwerk in de openbare ruimte. Dit werd gerealiseerd met de steun van zowat 100 inwoners uit de Sint-Katelijnewijk.

Grand BanKet

Om de samenwerking tussen de Brusselse instellingen te bevorderen, lanceerde het schepenambt ook een eerste cultureel themajaar, getiteld “2018. Jaar van de Contestatie”. Heel het jaar door vormde dit een rode draad doorheen de programmering van tal van Brusselse huizen en evenementen.

Om al deze activiteiten kenbaar te maken lanceerde het schepenambt in 2014 een nieuw communicatiemiddel, de maandelijkse newsletter Cultuur die u nu leest.

Dit overzicht somt niet alle projecten op die plaatshadden. Zo werden in de schoot van de Archieven en Musea van de stad Brussel heel wat belangrijke acties ondernomen en afgewerkt (restauratie van uitzonderlijke werken, stijging van het aantal tentoonstellingen, stijgend budget voor de aankoop van werken, creatie van een fonds voor de getuigenissen van 22 maart 2016, uitwerking van een site 14-18,…). Daarnaast vervulde ook elke culturele plek talloze taken en missies. Om die te ondersteunen heeft de stad heel wat bijkomende medewerkers in allerlei profielen aangeworven.

Een snelle telling leert dat dit ambitieuze beleid van produceren, opdrachten geven en ondersteunen in de loop van de voorbije zes jaar leidde tot het afsluiten van meer dan 2.000 artistieke contracten, zonder de indirecte tewerkstelling mee te tellen of de jobs die werden gegenereerd door het ondersteuningsbeleid via subsidies. Dialoog en beschikbaarheid hebben er samen met de aanwezigheid op het terrein toe geleid dat deze voorbije zes jaar in zeer nauw contact met de sector en de Brusselaars verliepen. Nog tal van projecten staan op stapel en ook voor een volgende legislatuur ontbreekt het zeker niet aan ideeën!

 

 

Gerelateerde Artikels