14-18 Brussel tikt duits

6_14-18-Affiche

De tentoonstelling 14-18 Brussel tikt Duits werd op 20 augustus ingehuldigd in het Museum van de Stad Brussel, in het kader van de honderdste verjaardag van de Eerste Wereldoorlog. Voor deze gelegenheid wapperde de vlag van het Tweede Duitse Keizerrijk aan de gevel van het museum.

Honderd jaar geleden vielen de Duitse troepen Brussel binnen en nam de militaire staf zijn intrek in het Stadhuis, waar de zwart-wit-rode vlag gehesen werd. De Duitsers zouden de stad gedurende 50 maanden bezetten en van Brussel, samen met Luxemburg, de enige hoofdstad van Europa en ook de grootste stad op het continent maken die gedurende de volledige duur van het conflict werd bezet. Ver van de traditionele beelden van de loopgraven vormt het dagelijkse leven van de Brusselaars de rode draad doorheen de tentoonstelling. Om de Duitser niet enkel te zien als bezetter en het conflict opnieuw binnen de Europese context te plaatsen, vergelijkt de tentoonstelling het dagelijkse leven van de Brusselse burgers met dat van de bewoners van de grote Duitse steden in die tijd.

De Brusselaars, die ver verwijderd zijn van het echte strijdtoneel, blijven tot in 1918 proberen om zich te verzetten tegen een verdrukkend en vernederend regime van bezetting. Al snel ontstaat er een buitengewoon netwerk van privéinitiatieven om de armste mensen te kunnen helpen. Dankzij een grote beweging van solidariteit in de neutrale en geallieerde landen wisten de Brusselaars te overleven in die moeilijke tijden. Onder bescherming en toezicht van de ambassadeurs van Spanje (de markies van Villalobar) en van de Verenigde Staten (Brand Whitlock) werd aan het begin van het conflict een Nationaal Hulp- en Voedselcomité opgericht. Gedurende vier jaar zorgt dit comité voor de invoer en de distributie van levensmiddelen, kleding en steenkool dankzij de hulp van onder andere de Verenigde Staten, Spanje en Nederland.

Aangezien de regering in ballingschap leeft in Le Havre, zijn de gemeenten veruit de enige administratieve structuren die nog functioneren binnen het bezette gebied. Op 19 augustus, terwijl de Duitse troepen aan de poorten van de stad staan, laat burgemeester Adolphe Max oproepen uithangen voor zijn medeburgers. Hij wilde de Brusselaars beschermen tegen het oorlogsgeweld en roept hen op om kalm en koelbloedig te blijven en hun vaderlandse plicht niet uit het oog te verliezen. Hij garandeert hen ook dat de gemeentelijke autoriteiten niet zullen deserteren. De dag nadien deelt hij de Duitsers zijn beslissing mee om zijn intrek te nemen in het Stadhuis. Zijn instructies worden nauwgezet opgevolgd en de Duitse soldaten nemen de Belgische hoofdstad in zonder bloedvergieten. Een ‘slag om Brussel’ is er nooit gekomen. We kunnen stellen dat de houding van de burgemeester een bloedbad en misschien wel de verwoesting van Brussel heeft kunnen voorkomen. Enkele weken later weigert Adolphe Max de oorlogsbijdrage te betalen die door de bezetter aan de Stad werd opgelegd. Hij wordt aangehouden en naar Duitsland gedeporteerd. En hoewel hij zijn functie in de bezette stad maar iets meer dan een maand heeft kunnen uitoefenen, symboliseert hij vandaag nog steeds het verzet tegen de bezetter.

14-18 Brussel tikt Duits werd voornamelijk verwezenlijkt op basis van de collecties uit het Archief en van het Museum van de Stad Brussel. Objecten die geschonken of uitgeleend werden door Brusselaars die reageerden op een oproep die in 2013 gelanceerd werd, worden ook tentoongesteld. De samenwerkingen met het Duitse historische museum van Berlijn en de Staatsarchieven van Hamburg verrijken de inhoud van de tentoonstelling, die door het Belgische Goethe-Institut ook in het Duits vertaald werd.
Traditiegetrouw zorgt het team van het Museum ervoor dat de tentoonstelling toegankelijk is voor iedereen: er worden rondleidingen voorzien voor gezinnen, op maat van kinderen, er werden speciale rondleidingen uitgewerkt voor slechtziende en slechthorende personen en er wordt een pedagogisch dossier ter beschikking gesteld van leerkrachten.

Bovendien gaat de tentoonstelling gepaard met een brede waaier aan activiteiten: conferenties van historici, concerten met muziek uit die tijd (zowel klassieke muziek als liedjes die tijdens de bezetting geschreven werden in Brussel), projecties van documentaires, een samenwerking met de Erfgoedklassen voor het schoolpubliek en ook theatercreaties en –animaties in het kader van het project Exils 1914 van het gezelschap MAPS.

De bezoekers kunnen hun bezoek nog verderzetten op de website www.14-18.brussel.be, die speciaal werd ontwikkeld door het Archief van de Stad en die online beschikbaar is sinds januari. Deze website zal geregeld bijgewerkt worden tot in november 2018. Het laatste nummer van De Brusselse Cahiers, gepubliceerd door het Archief, diept dit onderwerp nog uit door ook te gaan kijken naar de situatie in andere vrije of bezette steden (Bergen, Brugge, Berlijn, Wenen, Londen, …).

De tentoonstelling staat onder de Hoge Bescherming van Hunne Majesteiten de Koning en de Koningin.

Van 21/08 tot 3/05/2015

Van dinsdag tot zondag van 10u tot 17u
Donderdag tot 20u
Gesloten op maandag en 1/1, 1/5, 1/11, 11/11, 25/12
Grote Markt
1000 Brussel
Meer informatie

Rond de tentoonstelling

Conferenties

Donderdag 11/09/14 om 18u30- Militiezaal van het Stadhuis
De behoefte aan helden in onze samenleving en de figuur die symbool staat voor het Brusselse patriottisme ten tijde van de Eerste Wereldoorlog, burgemeester Adolphe Max (FR en NL). Door Roel Jacobs

Dinsdag 16/12/14 om 18u30- Militiezaal van het Stadhuis
Gabrielle Petit, Brusselse verzetsstrijdster, gefusilleerd in 1916 (Fr en NL). Door Sophie de Schaepdrijver (Pennsylvania University)

Donderdag 15/01/15 om 18u30- Gotische zaal van het Stadhuis
Belgen in ballingschap in 14-18 (Fr). Door Michael Amara (Algemeen Rijksarchief)

Concerten

Zondag 21/09/14 om 12u00- Grote Markt
Emballage Kado brengt Zeet ee den Ourlog in het kader van Folklorissimo

Dinsdag 11/11/14 om 18u30- Gotische zaal van het Stadhuis
Klassieke stukken de oorlogsperiode, afgewisseld met stukken van Brusselse componisten van toen. Evelyne Bohen (soprano) en Mariano Ferrandez (piano). 

Donderdag 12/02/15 om 18u30- Gotische zaal van het Stadhuis
Les Brebis Galantes brengen een eigen versie van Brusselse liedjes uit de bezettingstijd. Tristan Droillard (zang) en Xavier Locus (piano)

Lezing en debat

Donderdag 26/03/15 om 18u30- Gotische zaal van het Stadhuis
Het theatergezelschap MAPS brengt “Exils 1914” : drie monologen van oorlogsbannelingen, gevolgd door een debat onder leiding van Olivier Standaert, journalist en historicus. (Fr)

Rondleidingen in de tentoostelling

Zondag 5/10/2014 om 14u (eerste zondag van de maand)
Dinsdag 11/11/14 om 13u (Wapenstilstandsdag)
Zondag 7/12/14 om 14u (eerste zondag van de maand)
Zondag 1/02/15 om 14u (eerste zondag van de maand)
Zondag 5/04/14 om 14u (eerste zondag van de maand) + Het theatergezelschap MAPS brengt “Exils 1914“. 

Vertoningen

Dinsdag 25/11/14 en dinsdag 02.12.14 om 19u00 : “14, Tagebücher des ersten Weltkriegs” (OV in het Duits, met Nederlandse ondertitels). Gothe Institut, Belliardstraat 58, 1040 Brussel

 

 

Gerelateerde Artikels